Vertrouwenspersoon integriteit

Integriteit is een goede karaktereigenschap. Een integer persoon houdt vast aan normen en waarden, ook als deze van buitenaf onder druk staan. Een integer persoon is eerlijk en betrouwbaar en laat zich niet omkopen. En kan over eigen gedrag en keuzes verantwoording afleggen. Wat mensen integer gedrag vinden, is overigens afhankelijk van de samenleving en de tijd. In de ene samenleving is eerlijkheid heel belangrijk, elders is het juist integer om iemand niet voor schut te zetten.

Integer handelen op je werk houdt in dat je je functie goed en zorgvuldig uitoefent, met inachtneming van je verantwoordelijkheden en de geldende normen  en waarden binnen de organisatie en je functie. Het is dus belangrijk dat de werknemer op de hoogte is van de visie van de werkgever, de beroepscode en de op dat moment geldende normen en waarden van de organisatie. In de meeste gevallen zijn deze uitgewerkt in gedragscodes die concreet aangeven wat wel en niet toelaatbaar is bij de uitoefening van de functie.

Maar niet alles kan in regels vastgelegd worden. Als regels ontbreken of onhelder zijn, oordeelt de werknemer zelf en handelt je volgens algemeen aanvaarde sociale en ethische normen. Integer werken betekent dat iemand professioneel, dienstbaar, onafhankelijk, betrouwbaar en zorgvuldig werkt. Hij/zij neemt verantwoordelijkheid voor eigen handelen, is aanspreekbaar op gedrag en spreekt anderen hierop aan.

Wat is integer gedrag op het werk?

De meeste organisaties hebben richtlijnen opgesteld. In zulke richtlijnen staat uitgelegd wat voor de organisatie integer handelen inhoudt. Hieronder staan enkele uitgangspunten van algemeen beschouwd integer gedrag:

  • voorkomen van belangenverstrengeling
  • zorgvuldig om gaan met persoonlijke of gevoelige informatie en lekt geen geheimen
  • nakomen van beloftes, afspraken en verplichtingen
  • mensen fatsoenlijk te woord staan, neemt klachten serieus en rapporteert juist en correct
  • houden aan de Nederlandse wet
  • melden als je een fout gemaakt hebt en je onderneemt zelf actie om de schade te beperken
  • loyaal zijn aan de organisatie waarvoor je werkt en je dient de belangen van je functie
  • integer blijven  handelen, ook wanneer dit voor jou nadelen, spanningen of conflicten met zich meebrengt.

Voorbeelden van niet-integer gedrag op het werk
Niet-integer gedrag komt helaas veel voor, bijvoorbeeld als iemand:

  • misbruik maakt van bevoegdheden, voorkennis of persoonlijke informatie
  • zich laat beïnvloeden in het oordeel door een persoonlijke relatie, sociale status, uiterlijk, sekse, bevolkingsgroep
  • zich laat omkopen om ‘weg te kijken’
  • eigen mensen, familieleden, kennissen anders dan anderen behandelt.

Klachtenregeling en -commissie

Als werkgever stelt u een klachtenregeling op waarin staat hoe en waar uw medewerkers een klacht kunnen indienen. In de klachtenregeling staat verder de behandeltermijn; of, en zo ja hoe anonimiteit is gewaarborgd en hoe de klachtencommissie is georganiseerd. De leden van de klachtencommissie zijn onafhankelijk, deskundig en onpartijdig.

Opvang, begeleiding en nazorg

Wie zich schuldig maakt aan schending van de integriteit, moet een passende maatregel opgelegd krijgen. Denk aan een berisping, een waarschuwing in het personeelsdossier, een schorsing of ontslag, afhankelijk van de ernst van het wangedrag. Zorg dat uw medewerkers weten wat u doet om integriteitsschendingen te voorkomen, én dat zij weten wat ze kunnen doen als ze ermee te maken krijgen. Voorlichting en instructie laat u regelmatig terugkeren. Ook nieuwe werknemers brengt u op de hoogte.

Wat is uw beleid?

Onderzoek regelmatig of uw beleid op het gebied van integriteit ook echt werkt: de evaluatie. Wat wilde u bereiken met uw beleid? Heeft u dat bereikt en op welke punten is er verbetering nodig? De verbeterpunten neemt u op in een plan van aanpak en voert u opnieuw uit. Zo blijft het voorkomen van integriteitsschendingen onder de aandacht.